Op 1 juli 2026 is de Wet versterking regie volkshuisvesting (Wvrv) in werking getreden. De wet is bedoeld om de woningbouw te versnellen. Daartoe kent de wet tal van maatregelen. Onderdeel daarvan zijn de procedurele versnellingen. Zo zal de bestuursrechter uitspraken in bepaalde gevallen niet meer hoeven te motiveren, is rechtspraak in twee instanties in bepaalde gevallen afgeschaft en kunnen zaken versneld worden afgedaan. In dit artikel ga ik op die procedurele versnellingen in.

De Wet versterking regie volkshuisvesting – vindplaats

Vooraleerst de vindplaatsen van de publicatie van de Wvrv:

Staatsblad 2026, 155: Wijzigingen van de Wvrv (zg. ‘novelle’)
Staatsblad 2026, 156: de Wvrv
Staatsblad 2026, 157: (tijdstip inwerkingtreding)

Hiermee is de Wvrv gedeeltelijk in werking getreden per 1 juli 2026. De bijbehorende amvb (het Besluit versterking regie volkshuisvesting, Bvrv) is evenwel nog niet in werking getreden. Een ontwerp daarvan kan hier worden geraadpleegd. Men is voornemens deze amvb per 1 januari 2027 in werking te doen treden.

De Wet versterking regie volkshuisvesting – in kort

De Wvrv is een wet die andere wetten wijzigt. Zo zal de Wvrv de volgende wetten wijzigen:

• de Algemene wet bestuursrecht (Awb),
• de Huisvestingswet 2014 (Hvw 2014),
• de Omgevingswet (Ow),
• de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015),
• de Woningwet (Ww).

Het Bvrv wijzigt de volgende amvb’s:

• het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl),
• het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl),
• het Besluit toegelaten instellingen volkshuisvesting 2015,
• het Omgevingsbesluit (Ob).

De procedurele versnellingen

De procedurele versnelling vindt plaats door wijziging van de Awb, de Ow en het Ob. Die versnelling vindt niet in zijn geheel per 1 juli 2026 plaats. Een deel van de versnelling is namelijk afhankelijk van de inwerkingtreding van het Bvrv, hetgeen is voorzien per 1 januari 2027.

Er zal sprake zijn van de volgende procedurele versnellingen:

Rechtstreeks beroep bij de bestuursrechter

Op grond van een nieuw art. 16.83 a Ow hoeft, in geval van bezwaar tegen een vergunning voor de bouw van een of meer woningen, niet al in het bezwaarschrift te worden verzocht om de bezwaarprocedure over te slaan (hetgeen een afwijking is van art. 7:1a Awb).

Gemeenten kunnen geen beroep instellen tegen elkaars bouwplannen voor een of meer woningen

Dat volgt uit een nieuw art. 16.83b Ow (dat evenwel nog niet per 1 juli 2026 in werking is getreden).

Geen tweede zitting

Bij beroep tegen een vergunning voor de bouw van een of meer woningen kan de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS) een tweede zitting achterwege laten indien het beroep al ter zitting is behandeld. Dit staat in een nieuw art. 16.86a Ow.

Versnelde behandeling

De ABRvS behandelt beroepen inzake projectbesluiten versneld (en past dan dus afd. 8.2.3 van de Awb toe). Dit volgt uit de nieuwe leden 1 en 2 van art. 16.87 Ow.

Procedurele versnelling bij bepaalde categorieën projecten

Op grond van een nieuw art. 16.87a Ow kunnen bij amvb categorieën van projecten worden aangewezen waarbij:

• binnen de beroepstermijn gronden moeten worden ingediend en pro forma beroep niet mogelijk is (het artikel verwijst daartoe naar art. 16.86 Ow),
• het beroep versneld wordt behandeld (het artikel verwijst daartoe naar art. 16.87 Ow).

Het 5^e lid van art. 16.87a Ow bepaalt dat bij de bedoelde amvb in ieder geval woningbouwprojecten waarbij ten minste een woning wordt gerealiseerd, worden aangewezen als categorie.

Het nieuwe art. 16.87a Ow komt ook terug bij een wijziging van de Awb. In bijlage 2 bij de Awb komen de bedoelde categorieën van projecten namelijk in artikel 2 te staan zodat in die gevallen rechtstreeks beroep op de ABRvS openstaat (en dus sprake is van beroep in een enkele instantie).

De in art. 16.87a Ow bedoelde amvb, die categorieën van projecten aanwijst, is het Bvrv, dat naar verwachting pas per 1 januari 2027 in werking zal treden. Het Bvrv zal daartoe een nieuw art. 10.26f aan het Ob toevoegen. Deze procedurele versnelling zal dus nog een half jaar op zich laten wachten.

Verkorte uitspraak

De ABRvS kan in geval van ongegrondverklaring van een hoger beroep tegen een vergunning voor de bouw van een of meer woningen volstaan met een verkorte uitspraak. Dit volgt uit een nieuw art. 16.87b Ow.

Conclusie

Met de Wvrv worden enkele belangrijke procedurele versnellingen ingevoerd. Daarvan zal al sprake zijn in geval een enkele woning wordt vergund. Op een belangrijk onderdeel van de versnelling moet nog even worden gewacht voor die effectief wordt.

Vragen en advies

Over het omgevingsrecht valt nog veel meer te vertellen. Hebt u daar vragen over? Neem dan contact met mij op:

Contact

Ik overleg graag met u, praat graag over de ins and outs van uw situatie en geef u graag advies. Voor een kennismaking of eerste gesprek breng ik geen kosten in rekening.

Willem Brakenhoff